Vis Gemiddeld Mediterraan

Zeebaars in zoutkorst

Hele zeebaars begraven onder een zoutkorst, met krieltjes en venkel die er op de kamado naast meegaren.

Zeebaars in zoutkorst
Vis in zout garen is een van de oudste technieken die er zijn en tegelijk de meest vergevingsgezinde. De zoutmantel wordt tijdens het garen een harde schaal die de vis in zijn eigen stoom kookt. Het vlees blijft daardoor zo vochtig als het van nature kan zijn, en het bijzondere is dat de vis er nauwelijks zout van wordt: het zout hecht aan de huid en de schubben, niet aan het vlees.
Onze draai
Wij laten de krieltjes en de venkel naast de zoutkorst meegaren op hetzelfde rooster, zodat je geen tweede pan nodig hebt en het hele bord van de kamado komt. Verder halen we de vis er eerder af dan de meeste recepten voorschrijven: een zoutkorst houdt hitte vast als een oven, en de vis gaart binnen die schaal nog vijf tot acht graden door nadat je hem eraf haalt. Wie op 60 graden kern wacht, eet droge vis.
Pit-temp200 graden
Kerntemp52 graden eraf, gaat door tot 57 - 60
Totale tijd1 uur 15 min
Handen aan30 min
NiveauGemiddeld
HerkomstMediterraan

Het vuur

Opstelling

Indirect met deflectorsteen, vis in een ovenschaal of op bakpapier, krieltjes ernaast op het rooster

Kolen

Halve mand. Je gaat maar drie kwartier op temperatuur.

Rookhout

Geen of hooguit een klein stukje olijf- of eikenhout. De korst laat toch nauwelijks rook door.

Bereiding

1

Voorbereiding

4 stappen
  1. Zoutmengsel maken

    Doe het grove zout in een grote kom. Klop de eiwitten los en meng ze door het zout. Voeg scheutje voor scheutje water toe en meng tot de massa aanvoelt als natte sneeuw: hij moet samenklonteren als je hem in je vuist knijpt, maar niet drijven.

    10 min
    Het zoutmengsel
    Het zoutmengsel
    Herken je aanKnijp een handvol samen: hij blijft als een sneeuwbal in vorm en valt niet uiteen. Glimt het en loopt er vocht uit, dan is er te veel water bij.
    WaaromHet eiwit stolt in de hitte en verandert het losse zout in een harde schaal die je in een stuk kunt lostikken. Alleen water werkt ook, maar die korst brokkelt en dan valt hij bij het openen uit elkaar over je vis.
  2. De vis vullen

    Dep de vissen droog aan de buitenkant. Vul elke buikholte met een paar schijfjes citroen, wat dille, de knoflookplakjes en een draai zwarte peper. Zout de vis niet.

    De gevulde buikholte van opzij
    De gevulde buikholte van opzij
    Herken je aanDe buikholte is gevuld maar niet uitgestulpt; de vis sluit nog vanzelf.
    WaaromDe vulling parfumeert de vis van binnenuit tijdens het stomen. En zouten hoeft niet: er ligt straks anderhalve kilo zout omheen.
    Let opOntschub de vis niet. Schubben en huid houden het zout tegen; zonder die laag wordt de vis wel degelijk te zout.
  3. De korst opbouwen

    Leg bakpapier in een ovenschaal en spreid daarop een bed zout van ongeveer een centimeter dik, iets groter dan de vis. Leg de vissen erop en bedek ze volledig met de rest van het zout. Druk het stevig aan, vooral langs de randen.

    10 min
    De opgebouwde korst
    De opgebouwde korst
    Herken je aanJe ziet nergens meer vis door het zout. Kop en staart mogen uitsteken, de rest niet.
    WaaromDe korst moet volledig sluiten, want elk gaatje is een plek waar stoom ontsnapt en dan gaart de vis ongelijk en droger. Het bed eronder houdt de onderkant van de vis van de hete bodem af.
    TipLaat kop en staart bewust een stukje uitsteken; daar kun je straks aan zien of het klopt en het ziet er indrukwekkender uit op de foto.
  4. Krieltjes en venkel klaarmaken

    Halveer de krieltjes, snijd de venkel in parten en meng alles met olijfolie en grof zout. Doe ze in een tweede schaal of grillmand.

    Herken je aanAlle stukken zijn glanzend van de olie; er staat geen olie op de bodem van de schaal.
    WaaromDeze gaan naast de zoutkorst op het rooster en hebben ongeveer dezelfde tijd nodig. Zo komt het hele bord van de bak zonder dat je binnen nog een oven hoeft aan te zetten.
2

Vuur

1 stap
  1. Bak instellen op 200 graden

    Steek een halve mand kolen aan, leg de deflectorsteen erin en stabiliseer op 200 graden.

    200°C pit25 minDeksel dicht
    Herken je aanTwintig minuten stabiel op 200 graden.
    Waarom200 graden is heet genoeg om de korst snel te laten uitharden en de vis in korte tijd te stomen. Lager duurt te lang en de vis droogt uit voordat de korst hard is.
    Let opRookhout is hier bijna zinloos; de korst laat vrijwel niets door. Bespaar je chunks voor een ander recept.
3

Bereiding

2 stappen
  1. Alles op de bak

    Zet de schaal met de zoutkorst op het rooster en de krieltjes met venkel ernaast. Deksel dicht.

    200°C pitDeksel dichtindirect
    Herken je aanBeide schalen staan vrij van de deflector en raken elkaar niet.
    WaaromBeide hebben indirecte hitte nodig en ongeveer dezelfde tijd, dus ze kunnen probleemloos samen. De krieltjes vangen bovendien wat van de vislucht op, wat ze alleen maar beter maakt.
  2. Garen

    Gaar 25 tot 35 minuten, afhankelijk van de grootte van de vis. Roer de krieltjes halverwege een keer om. Meet de kern van de vis door de korst heen in het dikste deel achter de kop.

    200°C pit52°C kern30 minDeksel dicht
    Korst en krieltjes op de bak
    Korst en krieltjes op de bak
    Herken je aanDe korst is hard geworden, licht beige verkleurd en heeft hier en daar fijne haarscheurtjes. Tik erop: het klinkt hol en hard, als steen.
    WaaromHier zit het verschil tussen sappige en droge vis. De zoutkorst is een warmtebuffer die na het van de bak halen nog vijf tot acht graden nagaart. Wacht je tot 60 graden op de bak, dan zit je uiteindelijk op 67 en is de zeebaars droog en draderig.
    Let opGeen thermometer? Reken dan met de tijd en accepteer dat je de eerste keer gokt. Noteer wat je deed voor de volgende keer.
4

Afwerking

2 stappen
  1. Vijf minuten laten staan

    Haal de schaal van de bak en laat hem vijf minuten met rust voordat je de korst openbreekt.

    5 min
    Herken je aanDe korst is nog te heet om vast te pakken maar er komt geen stoom meer uit de scheurtjes.
    WaaromIn die vijf minuten komt de vis op zijn eindtemperatuur en zet het vlees zich, waardoor het bij het uitnemen heel blijft in plaats van uit elkaar te vallen.
  2. De korst openbreken

    Tik met de achterkant van een zwaar mes of een deegroller langs de rand van de korst tot hij scheurt, en til de bovenkant er in grote stukken af. Veeg losse zoutkorrels weg met een kwastje.

    Herken je aanDe bovenkant komt er in twee of drie grote stukken af en de huid van de vis komt vaak mee, waardoor het witte vlees meteen bloot ligt.
    WaaromLangs de rand tikken laat de korst scheuren waar je hem wil hebben. Bovenop slaan drukt scherven het vlees in.
    TipDit is het moment waarop iedereen aan tafel stil wordt. Doe het aan tafel en niet in de keuken.
5

Serveren

1 stap
  1. Fileren en serveren

    Trek de huid weg, snijd langs de ruggengraat en til de bovenste filets eraf. Verwijder de graat in een stuk en neem de onderste filets. Leg ze op warme borden, lepel er goede olijfolie over en zet de krieltjes en venkel ernaast met een part citroen.

    Herken je aanHet vlees is dekkend wit en valt in grote schilfers uiteen. Is het nog glazig in het midden, leg het dan even terug op de bak in een schaal.
    WaaromDe graat komt er bij een goed gegaarde vis in een stuk uit, en dan houd je vier schone filets over zonder graten. De olijfolie op het eind is geen versiering: vis uit een zoutkorst is heel mager gegaard en die olie geeft hem zijn rijkdom terug.

De vis ontschubben. Juist niet doen. Schubben en huid vormen de barriere die het zout tegenhoudt; zonder die laag wordt de vis wel degelijk te zout.

Te weinig zout gebruiken. De korst moet volledig sluiten. Elk gaatje is een plek waar vocht ontsnapt en het gaat mis.

Zout zonder eiwit of water. Droog zout valt uit elkaar en wordt geen korst. Het moet aanvoelen als natte sneeuw.

Wachten tot 60 graden kern. Binnen de korst gaart de vis nog flink door. Eraf bij 52 graden.

De korst te vroeg openen. Vijf minuten wachten laat het vlees zich zetten en het losdrukken gaat dan veel schoner.

De buikholte te vol proppen. Twee schijfjes citroen en wat kruiden is genoeg; te veel vulling houdt de warmte tegen en dan gaart het midden niet.

Vis in zoutkorst is een mediterrane techniek die van niemand is. Onze bijdrage: de bijgerechten die meegaren, en het rekening houden met nagaren binnen de korst.